Tuesday, September 16, 2008

Verkrachting in Congo

'Ben je niet bang om verkracht te worden?' vragen vriendinnen mij als ik vertel over mijn reis voor Soeterbeeck naar de Democratische Republiek Congo. Nee, dat ben ik niet. Want ik weet dat buitenlandse vrouwen zeer zelden verkracht worden in Congo. Dit nieuws zou namelijk de internationale pers bereiken, en dit willen de verkrachters niet.

Dagelijks worden in Congo naar schatting 50 tot 70 vrouwen slachtoffer van gewelddadig seksueel geweld. Verkrachting wordt door rebellen gebruikt om de bevolking te ontwrichten. Vrouwen die verkracht worden, raken onvruchtbaar, incontinent of zwanger en worden in alle gevallen verstoten door hun familie.

De katholieke mensenrechten-organisatie Justitia et Pax probeert hier iets aan te doen. Door het onderwerp seksueel geweld uit de taboe-sfeer te halen. En door de wetteloosheid die in Congo heerst, aan te pakken via (inter)nationale lobby.

Het meest ontspannen moment in Congo, op lake Kivu


Ik reis naar Congo als camerajournalist, samen met lobbyist Nathalie van Schagen van Justitia et Pax. Via Rwanda bereiken we per auto de grens met Congo. De grenspolitie heeft al snel door dat ik aandacht wil besteden aan de verkrachtingen in Congo. 'U wilt zeker een promotie-film maken over verkrachtingen?' vraagt de douane-man spottend. Onze koffers worden uitgebreid doorzocht, en Nathalie beantwoordt de vragen van de douane.

Ik herinner me de aanwijzingen die ik kreeg tijdens een veiligheids-cursus. Deze cursus volgde ik om me voor te bereiden op het onveilige Congo. De belangrijkste les aan de grens: Blijf vriendelijk glimlachen, geef respect aan mensen in uniform, en blijf rustig. Mijn hart gaat tekeer, want ik ben als de dood dat de douane mijn apparatuur in beslag neemt, want een perskaart heb ik nog niet. De douane laat ons gelukkig door.

Tijdens het 6-daagse verblijf in Congo blijf ik gespannen. Het land voelt nu eenmaal onveilig aan, ook al gebeurt er tijdens de reis nooit iets angstigs. We maken zelfs een binnenlandse reis van 3 uur in een speedboot over het Kivu-meer, een reis die de Nederlandse ambassade ons afraadt. Te gevaarlijk. Onze veiligheid kunnen ze niet garanderen. Vreemd genoeg zijn deze uren op de boot het meest ontspannen deel van de reis. We varen langs groene bergen, kleine nederzettingen, vissers langs de oever, en idyllische eilandjes. Het is heerlijk zomers weer en de wind waait door onze haren.

Aan land dringt de werkelijkheid weer tot me door. Ik interview een vrouw die verkracht is door vijf mannen. En spreek andere vrouwen wiens kind, zus of moeder is verkracht. Ik neem hun verhalen op en smokkel de zeven bandjes met interviews en beelden het land uit. Congo uit komen is gelukkig gemakkelijker dan erin. Na een korte blik in mijn koffer, laat de douane ons door. De reportage over de reis die ik met Nathalie van Schagen heb gemaakt, is te zien in Soeterbeeck op 16 september.

Labels: ,